نقل علما و مراجع درباره حاج آقا جواد خندق آبادی


تاریخ :سپتامبر 20, 2020 | نویسنده : admin | موضوع :Uncategorized

از مرحوم آیت ا… مجتهدی تهرانی نقل است که : ” استاد ما حاج شیخ جواد خندق آبادی هم مباحثه آقای علامه (آیت ا… کرباسچیان ) بود .آقای علامه قبل از این که قم بیایند ، در تهران منبر می رفتند . مرحوم آیت الله بروجردی که قم آمدند آقای علامه و آقای خندق آبادی برای استفاده ی درس ایشان به قم آمدند. آشیخ جواد خندق آبادی کسی بود که مرحوم آقای بروجردی به او خیلی نظر داشت ؛ نه فقط استاد بود بلکه از اولیاء و اهل تهجد و اهل حال بود . آقای علامه سلیقه ی خاصی داشت و با هرکسی رفیق و هم مباحثه نمی شد فقط با ایشان بود. با ما هم سلام علیک داشت .” همچنین فرموده بودند : “علامه کرباسچیان و آقا شیخ جواد خندق آبادی درس خصوصی فلسفه با علامه طباطبایی داشتند و دستورهایی اخلاقی نیز از او می گرفتند .”

در مورد منشا آشنایی  آیت ا… شهید مطهری با علامه طباطبایی که باعث برکات زیادی گردید در زندگی نامه آن شهید بزرگوار آمده است : “یک روز میرزا جواد آقا خندق آبادی نزد مطهری آمده و می گوید: آقای طباطبائی مرد ملائی است، ایشان درس شفا را شروع کرده اند، شما هم در این درس شرکت کنید. وی با بی اعتنایی می گوید که تدریس کتاب شفا از عهدۀ هر کسی بر نمی آید، گمان نمی کنم ایشان هم بتواند شفا را تدریس کند. آقای خندق آبادی با اصرار مطهری را به آن درس می برد. در همان جلسه وی شیفته و مجذوب درس و بحث علامه طباطبائی می شود. ”

به نقل از آیت ا… خزعلی ، زمانی که شهید مطهری شروع نمودند به فرا گرفتن شفا ، حاج شیخ جواد خندق آبادی ، خود ، شفا را تدریس می نمودند .

همچنین از حضرت آیت ا… سبحانی نقل است : “مرحوم آشیخ علی اصغر کرباسچی درس مرحوم آیة الله بروجردی می آمد و سنش از ما زیادتر بود. ایشان با مرحوم آقا شیخ جواد خندق آبادی درس آقای بروجردی را مذاکره می کرد.”

آیت الله صالحی نجف آبادی در بیان خاطرات خود فرموده اند  : «یك درس خصوصی زكات پیش امام در منزلش شروع كردیم كه 4-5  نفر بودیم. من بودم، آقای مطهری، آقای موسی صدر، آقای منتظری و گویا آقای جواد خندق آبادی بودند.»

ایشان در خاطرات خود آورده است : ” …كه در آن موقع من به شهركرد و شهرهای چهارمحال و بختیاری رفت و آمد داشتم، یكی از مراجعی كه بعد از مرحوم بروجردی مطرح شد، به من گفت در آن مناطق با فلان شخص همكاری كنید، پول هم هرچه بخواهید هست و نظرش این بود كه مرجعیت او را بیشتر مطرح كنیم. اما من قبول نكردم و مردم را و افراد با نفوذ آن منطقه را می آوردم منزل آیت الله خمینی، برای اینكه با نام ایشان آشنا شوند، چون به امام علاقه مند بودم. بالاخره براثر اصرار شاگردان برجسته امام، مثل آقای مطهری، آقای بهشتی، آقاجواد خندق آبادی، آقا سیدحسن خلخالی و مخصوصاً آقای منتظری … ، شرایط جوری شد كه قبول كرد و دید اگر نیاید شاید استنكاف از عمل به تكلیف تلقی شود و پیش خدا مسئولیت داشته باشد.”

“مرحوم آیت الله العظمی امام خمینی (1320 1409 ق) که در آن زمان بحث استصحاب را مطرح می فرمود ، تعداد افراد شرکت کننده در این درس بیش از 10 نفر نبودند، که برخی از آنان عبارتند از حضرت آیات: مطهری، منتظری، خندق آبادی، خوانساری، امینی، واعظ زاده خراسانی.”

مرحوم آیت ا… مهدوی کنی فرموده بودند : “ارتباط حضرت امام با طلبه های تهرانی تنگاتنگ بود. در جلساتی که با تهرانی ها داشت، مرحوم مولایی و مرحوم آشیخ جواد خندق آبادی بیشتر فعالیت داشتند.”

آیت ا… مهدوی کنی (ره) از مرحوم خندق آبادی به نیکی یاد می کرد و زمانی که صحبت از ایشان می شد می فرمودند: “ایشان استاد بزرگ ما بود .”

مولف کتاب گنجینه دانشمندان مرحوم آیت ا… حاج شیخ محمد شریف راضی در کتاب خود آورده است :  ” ]حاج شیخ جواد خندق آبادی[ در جمع و تربیت جامع الاحادیث آیت‏ا… بروجردى سهم بسزائى دارند و از این جهت و جهات دیگر مورد توجه مخصوص آیت‏ا… و محسود بعضى از اقران بودند كه پس از فوت آن مرحوم قم را ترك نموده و از شركت در مجامع عمومى و اجتماعات و معاشرت خوددارى و مهر سكوت بر زبان و بحال مخصوصى ایام خود را مى‏گذراند . ]حال معلوم نیست که[  آیا ] ایشان [ مفاد فرمایش حضرت صادق علیه‏السلام كه مى‏فرماید:   (فسدالزمان و تغیرت الاخوان و تغلبت الاعیان فرایت الانفراد اسكن للفواد) را مطالعه نموده و تغییر ]در[ روش سابق خود داده و یا امرى دیگر موجب این حالت او شده چه عرض كنم (العلم عندا…) اى حال مردى كم‏نظیر و از جهات اخلاقى و روحى و معنویت نادره زمانست.”

در زندگی نامه آیت ا… سید محمد باقر موحد ابطحی آمده است که ایشان ، یکی از ارکان گروه (جامعة احادیث الشیعه) بود.(که ابواب: زکات و خمس و صوم را با همکاری حضرات: برادرش حاج سید محمد علی ابطحی، حاج آقا جلال طاهر شمس  گلپایگانی و حاج شیخ جواد خندق آبادی تالیف و تحویل آیت الله العظمی بروجردی دادند.)

مرحوم آیت الله العظمی بروجردی در کلاس درسشان از شاگردان خود می خواهند که احاديث مرتبط با هر بحثی را بدون تقطیع، جمع آوری، تنظيم و شماره گذاری كنند و جزوه های تهیه شده را به ایشان بدهند. با این کار مواد خام كتاب «جامع الاحاديث الشيعه» فراهم آمد و کار با اشراف آیت الله العظمی بروجردی به انجام رسید. مرحوم آیت الله سید محمد باقر موحد ابطحی نیز در ابتدای این کار كتاب صوم، زكات، خمس، صدقات، صوم و اعتكاف، كه به اندازه دو جلد از كتاب وسايل الشیعه است را، به همراه چند تن از دوستان، از جمله حاج آقا جواد خندق آبادی، حاج آقا جلال گلپایگانی و حاج سید محمد علی موحد ابطحی (اخوی بزرگوارشان) عهده دار شدند.

حضرت آیت الله ابوالقاسم خزعلی در شرح زندگی نامه خود آورده اند که دروس‌ خارج‌ مکاسب‌ را از آیت‌الله حجت‌ کوه‌کمری‌ آموخته و در ]درس[ خارج‌ صلوه‌ از شاگردان‌ آیت‌الله بروجردی‌ بود. وی‌ در ۱۳۳۰ ش‌ به‌ محضر امام‌ خمینی‌ رسید و دروس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ را در محضر ایشان‌ تکمیل‌ کرد. در فلسفه‌ نیز از محضر حاج‌ شیخ‌ جواد خندق آبادی‌ و علامه‌ طباطبایی‌ بهره‌ برد و سپس‌ تفسیر را نیز از علامه‌‌ طباطبایی‌ آموخت‌.

مرحوم مجتهدی از اساتید بزرگی در سال‌های تحصیل بهره بردند. در پاسخ به این سئوال که  کدامیک از آنها به گفته خودشان تاثیر بیشتر و موثرتری در زندگی‌شان داشتند از فرزند بزرگوار ایشان نقل است :

“پدر اساتید بسیاری در طول سال‌های تحصیل در حوزه داشتند. ایشان دروس مقدماتی و ادبیات عرب را در تهران و نزد مرحوم آیت‌الله حاج شیخ علی‌اکبر برهان، کتاب «مطول» را نزد مرحوم آیت‌الله محمد‌جواد خندق‌آبادی و مرحوم آیت‌الله سید‌مرتضی علوی فریدونی، منظومه حاج‌ملا‌هادی سبزواری را نزد مرحوم آیت‌الله علامه سید‌‌محمد‌حسین طباطبایی، «لمعتین» را نزد حضرات آیات و حجج‌اسلام شهید صدوقی، مرحوم محمد‌جواد خندق‌آبادی و مرحوم شیخ عبدالرزاق اصفهانی، رسائل را نزد مرحوم آیت‌الله شیخ محمد‌جواد خندق‌آبادی، «مکاسب» را نزد مرحوم آیت‌الله سید‌محمد‌صادق طباطبایی، جلد اول «کفایه» را نزد مرحوم حضرت آیت‌الله العظمی سید‌شهاب‌الدین مرعشی نجفی، جلد دوم «کفایه» را نزد مرحوم آیت‌الله سید‌صادق شریعتمداری، درس خارج را به مدت یک‌سال نزد مرحوم آیت‌الله العظمی حاج سید‌محمد‌حسین طباطبایی بروجردی، یک‌سال نزد مرحوم آیت‌الله العظمی سید‌محمدرضا گلپایگانی، مدت یک‌سال نزد مرحوم آیت‌الله حاج شیخ عباسعلی شاهرودی، دو سال نزد مرحوم آیت‌الله العظمی شیخ محمدرضا تنکابنی و مدت شش سال نزد مرحوم آیت‌الله العظمی سید‌احمد خوانساری گذراندند.

درس شرح لمعه را در قم در محضر آیت الله شهید صدوقی(ره) و آیت الله آقا شیخ محمد جواد خندق آبادی(ره) از اخیار علماء درس گرفته بودند.”

در پایگاه اطلاع رسانی آیت ا… تحریری آمده است که ایشان به حوزه علميه قم وارد شد و به درس آيات عظام : سيد شهاب الدين نجفي مرعشي ، گلپايگاني ، امام خميني ، سلطاني ، خندق آبادي ، سيد کاظم عصار و آيت الله العظمي بروجردي شرکت مي کرد . اساتید فلسفه ی  مرحوم  شیخ محمود  تحریری ، مرحوم حاج آقا جواد خندق آبادی و علامه سید محمد حسین طباطبایی-رضوان الله علیهما- بودند .

 

 

 

در تاریخ زندگی سایر علما و مجتهدین نیز ، نام حاج آقا جواد در زمره ی اساتید ایشان به چشم می خورد .

آیت ا… اشتهاردی آمده است :

” اساتید دروس سطح ایشان در حوزه قم عبارتند از:

1 – مرحوم شهید آیت اللّه صدوقی یزدی؛ 2 – مرحوم شهید علامه مرتضی مطهّری؛ 3 – مرحوم آیت اللّه مجاهدی تبریزی؛ 4 – مرحوم آیت اللّه حاج عبدالجواد اصفهانی؛ 5 – مرحوم آیت اللّه آقا جواد خندق آبادی؛ 6 – مرحوم آیت اللّه آقا میرزا علی اصغر علامه تهرانی؛ 7 – مرحوم آیت اللّه حاج آقا باقر سلطانی (اعلی اللّه مقامهم).(6)

این تقریرات، دلیلی آشکار بر مجتهد بودن مرحوم تقوی در سطح بالا می باشد. سخنان افرادی مثل مرحوم آیت اللّه حاج آقا جواد خندق آبادی که به این مضمون فرموده بودند: «شما مجتهد شده اید و دیگر نیاز به استاد ندارید و نباید تقلید کنید.» می تواند مؤیّد این مدعا باشد.  ”

آیت ا… حاج سید رضای رضوی که در مشهد بودند و چند سال پیش  به رحمت خدا رفتند در درس رسائل و مکاسب از شاگردان خصوصی حاج شیخ جواد خندق آبادی بودند .

 

در پایگاه اطلاع رسانی آیت الله سیدمحمد عزالدین حسینی زنجانی آمده است :

در سال ۱۳۲۵ که علامه طباطبائی وارد قم می شوند مرحوم والد هم در قم مشرف بوده اند، به من فرمودند که آقای قاضی تشریف آورده اند ( درآن زمان علامه به شهرت خانواده ای «قاضی» معروف بودند) و حتماً از محضر ایشان استفاده کنید بسیار مغتنم است.  بلافاصله به محضر ایشان رفته و تقاضای درس کردم، در جواب فرمودند هنوز کتابهای من از تبریز نیامده ، بنده کتاب خود را در اختیار استاد گذارده و اولین درس اسفار استاد در قم با شرکت مرحوم حاج شیخ جواد خندق آبادی و عالم بزرگوار حاج شیخ علی اصغر کرباسچیان و بنده شروع می شود، دوره اسفار در نزد علامه به جز مبحث معاد خوانده می شود و در اواخر دوره مرحوم آیه الله شهید مطهری رضوان الله علیه و آیه الله منتظری به درس اسفار لاحق می شوند. هم اکنون همان اسفار با حواشی زیبای علامه با خط خودشان موجود است.”

در زندگی نامه آیت ا… امامی کاشانی آمده است :  “ایشان با راهنمایی شخصی به نام سید محمود اعتمادی عازم قم شد و به حضور آیت الله العظمی حسین بروجردی رسید و با خواندن اشعار «الفیه بن مالک» از حفظ، موافقت آیت الله بروجردی را برای ورود به مدرسه فیضیه اخذ نمود. ایشان سپس وارد مدرسه آیت الله حجت شد و با افرادی همچون حجج الاسلام راستی کاشانی و حلیمی هم حجره بود. ادامه «مطول» را نزد آیت الله موسی صدر فراگرفت و «شرح لمعه» و قسمتی از کتاب «اصول فقه» را در محضر آیت الله صدوقی آموخت. «اخلاق» را از حاج شیخ عباس قمی و شیخ جواد خندق آبادی فراگرفت. پس از آن «بیع مکاسب» را نزد آیت الله شهاب الدین مرعشی نجفی، «خیارات مکاسب» و دو جلد از «کفایه الاصول» را نزد آیت الله مجاهدی، قسمتی از «رسائل» را در محضر آیت الله حسین علی منتظری و بخش هایی از «کفایه الاصول» را نزد آیت الله علی مشکینی آموخت.”

مرحوم مجتهدی تهرانی در تمثیلات خود آورده است :   “مرحوم حاج میرزا جواد آقا خندق آبادی در توضیح جمله امام خمینی(ره) که می فرمود: «منافقین از کفار بدترند » می فرمود: اگر کسی سه پسر داشته باشد یکی مومن، دیگری لات و فاسق و سومی معلوم نباشد چه کاره است: گاهی با مطرب ها و گاهی با علماست، وقتی در مسجد و زمانی در عیاش خانه است یعنی «هَپَلی هپو»است.   اگر یک شب هر سه پسر دیر به خانه بیایند پسر مومن و فاسق مشخص است که کجا هستند ولی برای پسر سومی که منافق است جایش معلوم نیست، ناراحت تر است که به ناکجا آبادرفته باشد! و مصداق این آیه است که: مُذَبذَبِینَ بَینَ ذَلِکَ لاَ إلَی هَوُلاَ إلَی هَوُلاَءِ. (نساء/143).

دو دل و مردد هستند نه جانب مومنین و نه جانب کافرین.  ”

از آقاي حاج شيخ احمد مجتهدي تهراني در باب “دستگیری امام عصر علیه السلام از دوستان ” نقل كرده اند كه:  “حاج شيخ جواد خندق آبادي فرمودند كه: مرحوم آقاي سيد عبدالكريم كفاش نوّرالله مرقده اجاره نشين بود. روزي صاحب خانه، ايشان را جواب كرد. وي بلافاصله اسباب و اثاثيه خود را از منزل بيرون آورده و در كنار كوچه اي گذارده بود واز اين بابت بسيار نگران به نظر مي رسيد. در همان حال خدمت امام زمان ارواحنا فداه مشرف مي شوند. آقا سيد عبدالكريم، مي گويد: حضرت به من فرمودند: صابرباش !  عرض كردم: چشم اما مصيبت اجاره نشيني مصيبتي است كه شما خانواده گرفتار آن نشده ايد.  آقا فرمودند: براي تو منزل فراهم مي شود. چيزي نگذشت كه برخي از اهل خير براي او منزلي خريدند و خيال ايشان از اين جهت آسوده گرديد.”

پیوند پایدار
برچسب ها :

پاسخ دهید

دیدگاه شما




© تمامی حقوق برای محفوظ می باشد - ترجمه شده توسط : ماندگار وب